Terugkeer ongewenst
Mail Facebook Twitter Instagram

19 maart 2013

Kurt Gerron

Foto: joodsmonument.nl.

 

Ik zit natuurlijk nog steeds een beetje in de sfeer van de Tweede Wereldoorlog, hoewel ik zelf allang weer met een heel andere periode bezig ben voor mijn volgende boek. Zo ligt er ook nog ‘De oorlogsbruid’ op mijn nachtkastje. En als je zo lang met een bepaalde periode bezig bent geweest, dan ben je ook nieuwsgierig naar wat iemand anders met het onderwerp gedaan heeft.

 

Charles Lewinsky is een meesterverteller. Wat ik zo ontzettend mooi vind aan dit boek is hoe hij de ondergang van Kurt Gerson/Gerron heeft beschreven aan de hand van zijn karakter en het ijkpunt in zijn leven: de film en het toneel.

 

Nu kom ik uit een echte theaterfamilie. Mijn vader is regisseur, mijn moeder maakt toneelbeelden en kostuums. Ook mijn zus is regisseur en actrice. Dan bekijk je dit boek misschien ook weer met heel andere ogen. Het is prachtig om te zien dat Lewinsky het schmieren onderdeel maakt van de tragische Gerron, die zelfs in Theresienstadt probeert zijn waardigheid te behouden. Het helpt hem natuurlijk niets: hij is maar een ‘judde’ zoals hij dat zelf zegt, net als alle anderen komt hij op een dag gewoon aan de beurt. Hij moet ook in de trein stappen die maar één bestemming heeft: Auschwitz. En het hele boek door weet je dat hij het niet halen zal. Niet omdat je toevallig op Internet op kunt zoeken hoe het met Kurt Gerron is afgelopen, maar omdat Lewinsky naar die climax toewerkt en de onderhuidse spanning voelbaar maakt.

 

En ik begrijp Gerron: halverwege verliest hij zich bijna in het doel, namelijk dat hij door het maken van de film kan voorkomen dat er mensen op de transportlijst worden gezet. Of dat hij zijn eigen leven probeert te rekken. Hij is weer even iemand; hij is nog nodig. Al is het slechts uitstel van executie.

 

Want hij is bezig met scheppen. Met creëren, met maken. Zo voel ik me ook als ik schrijf. Op een gegeven moment neemt het verhaal het van je over en word je bijna schizofreen. Je eigen leven loopt door je schepping heen en soms moet je je echt losrukken om de meest banale dingen te kunnen doen.

 

Lewinsky heeft me weer eens doen nadenken over dat proces. Dat geeft het boek voor mij nog een extra dimensie, naast het feit dat het gewoon een heel mooi verhaal is en de schrijver een fantastische verteller.

 

Reageren

Terug naar de blogpagina